İsim (Ad) ve Soy İsim (Soyadı) Değiştirme – Düzeltme

İsim, kişiyi diğer kişilerden ayıran temel unsurlardan biridir. İsmin değiştirilmesi, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Kural olarak isim değiştirilemez; ancak haklı sebeplerin varlığı hâlinde, mahkeme kararıyla isim değişikliği yapılabilir (TMK m. 27). Kısacası, hiç kimse “canım istedi” diyerek ismini değiştiremez.

Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi geniş yorumlanmakta olup, soyadı değişikliğini de kapsamı içine almaktadır. Maddede haklı sebepler tek tek sayılmamıştır; bu sebeplerin varlığı, mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Mahkeme, her olayı ayrı ayrı değerlendirerek karar verir.

Adın küçük düşürücü, gülünç veya çirkin olması, ticari faaliyeti olumsuz etkilemesi, kişinin bağlı bulunduğu dini yansıtmaması, karışıklığa yol açacak veya kişiyi zor duruma sokacak nitelikte olması; telaffuzunun zor olması ya da kişinin sosyal veya iş çevresinde başka bir isimle tanınıp bilinmesi gibi durumlar mahkemelerce isim değişikliği için kabul edilen sebepler arasındadır.

Kişinin adını benimsememesi, kişiliğiyle özdeşleştirmemesi veya isminden rahatsızlık duyması da en doğal hakları arasında kabul edilmektedir. Yargıtay, ismini benimsemeyen bir kişinin bu ismi taşımaya zorlanmasında toplumsal bir yarar bulunmadığını vurgulamaktadır.

İsim veya soyadı değişikliği davasının, kişinin vekili/avukatı tarafından yürütülmesi hâlinde, avukata verilecek vekâletnamede isim veya soyadı değişikliği davası açmaya ilişkin özel yetkinin bulunması gerekmektedir.

Açılacak davada, dava dilekçesinde davalı olarak Nüfus Müdürlüğü gösterilmelidir.

Nüfus kütüklerindeki maddi hatalar (yazım hataları vb.), mahkeme kararı aranmaksızın, dayanak belgesine uygun olmak kaydıyla Nüfus Müdürlüğü tarafından resen düzeltilebilir.

İsim veya soyadı değişikliği nedeniyle herhangi bir şekilde zarar gören kişiler, TMK m. 27 uyarınca, değişiklikten haberdar oldukları tarihten itibaren 1 yıl içinde, isim veya soyadı değişikliği kararının kaldırılması için dava açabilirler.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

İsim veya soyadı değiştirme davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Davacının yerleşim yeri mahkemesi ise davaya bakmakta yetkilidir (NHK m. 36).