Şikayete bağlı bir suçun şikayet süresi?

Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda şikayet süresi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 73/1. maddesi uyarınca altı aydır.

TCK’nın 73/2. maddesi gereğince bu süre, dava zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla, şikayet hakkı bulunan kişinin hem fiili hem de failin kimliğini öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Dolayısıyla şikayet süresi, suçun işlendiği tarihten değil; hak sahibinin fiil ve faili birlikte öğrendiği tarihten itibaren başlar. Bu öğrenme tarihinin, kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerekir.

Şikayete bağlı hakaret suçu bakımından ise özel bir düzenleme öngörülmüş olup, şikayet süresi her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Şikayet hakkı, her hâlükârda ilgili suç için kanunda öngörülen dava zamanaşımı süresi içinde kullanılmalıdır.

Zincirleme suçlarda şikayet süresi, en son eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Temadi eden (kesintisiz) suçlarda ise süre, fiil ve failin öğrenildiği anda başlar. Yargı kararlarında, temadinin devam ettiği sürece şikayet hakkının da devam edeceği yönünde değerlendirmelere yer verilmektedir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 347. maddesi kapsamındaki fiiller bakımından ise şikayet süresi özel olarak düzenlenmiş olup; fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl olarak belirlenmiştir.

Şikayet Süresinin Hukuki Niteliği

Yargı kararlarında şikayet süresi, hak düşürücü süre olarak nitelendirilmektedir. Zamanaşımından farklı olarak hak düşürücü süreler, mücbir sebepler hariç olmak üzere, kural olarak kesilmez ve durmaz.

Şikayet süresi, aynı zamanda bir yargılama şartıdır. Süresi içinde şikayette bulunulmaması, soruşturma ve kovuşturma yapılmasına engel teşkil eden mutlak bir hukuki engel oluşturur.

Şikayet hakkına sahip birden fazla kişinin bulunması hâlinde, bunlardan birinin süresinde şikayette bulunmaması, diğer hak sahiplerinin şikayet hakkını ortadan kaldırmaz (TCK m. 73/3).

Şikayetin kanuni süreden sonra yapılması hâlinde;

• Soruşturma aşamasında, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) verilir.

• Kovuşturma aşamasında ise, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 223/8. maddesi uyarınca, soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin anlaşılması nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verilir.