Şikayetten Vazgeçme Nedir?

Şikâyetten vazgeçme, usulüne uygun şekilde daha önce yapılmış bir şikâyetin hüküm kesinleşinceye kadar geçersiz sayılmasının talep edilmesi olarak tanımlanabilir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) vazgeçmenin şekline ilişkin özel bir düzenleme bulunmamakla birlikte; vazgeçme beyanının mahkeme, hâkim, Cumhuriyet savcılığı, kolluk makamları veya noter huzurunda yapılabileceği gibi, yazılı bir dilekçe ile de sunulabileceği kabul edilmektedir. Esas olan, vazgeçme iradesinin her türlü kuşkudan uzak, açık ve özgür iradeye dayanmasıdır.

Şikâyetten vazgeçme hakkı, kural olarak hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilir.

Şikâyetten vazgeçme şarta bağlanamaz. “Karşı taraf vazgeçerse ben de vazgeçerim” şeklindeki şartlı beyanlar, hukuken geçerli bir vazgeçme sayılmamakta olup bu tür beyanlar yargılamanın devamını gerektirmektedir.

Şikâyetten vazgeçme, geri alınamaz nitelikte bir yargılama işlemidir. Bir kez yapıldıktan sonra bu beyandan dönülmesi mümkün değildir.

Her ne kadar şikâyetten vazgeçme tek taraflı bir irade beyanı olsa da, hukuki sonuç doğurabilmesi Türk Ceza Kanunu’nun 73/6. maddesi uyarınca sanığın kabulüne bağlıdır. Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, vazgeçme beyanı onu kabul etmeyen sanık bakımından sonuç doğurmaz. Bunun gerekçesi, sanığa yargılama sonucunda beraat ederek aklanma hakkını kullanma imkânı tanınmasıdır.

Şikâyetten vazgeçme bakımından “bölünmezlik” ilkesi geçerlidir. TCK’nın 73/5. maddesi uyarınca, suça iştirak eden sanıklardan biri hakkında şikâyetten vazgeçilmesi, diğer sanıkları da kapsar.

TCK’nın 73/7. maddesi uyarınca; kamu davasının düşmesi, suçtan zarar görenin şikâyetten vazgeçmesinden kaynaklanmış ve mağdur, vazgeçme sırasında şahsi haklarından da açıkça vazgeçtiğini beyan etmişse, artık hukuk mahkemesinde de aynı fiile dayalı olarak dava açılması mümkün değildir.

Şikâyetten vazgeçmenin usul hukuku bakımından doğuracağı sonuçlar, yargılamanın içinde bulunduğu evreye göre belirlenir. Vazgeçme iradesinin soruşturma safhasında ortaya konulması hâlinde Cumhuriyet savcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; kamu davası açıldıktan sonra, yani kovuşturma evresinde gerçekleşen vazgeçme ise mahkemece davanın düşürülmesi sonucunu doğurur.